Cenaze Namazının Edasının Keyfiyeti

Cenaze namazı dört tekbirdir. Evvelâ cenaze namazına niyet ederek birinci tekbir alınır. Yalnız birinci tekbir de eller kulak yumuşağına kadar kaldırılıp sair namazlarda olduğu gibi göbeği altına bağlanır. Ondan sonraki tekbirlerde el kaldırılmaz. Çünkü Cenaze namazının her tekbiri bir rekat makamına kaimdir. Diğer namazlarda birinci rekattan başkasında el kaldırılmaz. Cenaze namazın da İmam, yalnız tekbirleri âşikâre alır. Diğer okunacak senâ, salâvat ve dualar âşikâre okunmazlar. Selâm vermekte yalnız İmam, cemaatin işiteceği  kadar sesli söyler, cemaatın hepsi de gizli yapar.

            Cenaze namazında imam, dört tekbirden sonra gerek sehven ve gerekse kasden beşinci tekbiri alsa, cemaat ona uymayıp durur ve imamın selam vermesini bekler. Çünkü Cenaze namazının tekbirlerinde dörtten ziyadesi mensuhdur.

26) Şirazî ve Hatıb-i Bağdad-î, İbn-i Abbas (Radiyallahu anhü) den rivayet etmiş olduğu bir hadis te Resûl-ü Ekrem  (Sallallahu aleyhi vesellem) :

            Melekler, Hazreti Adem (aleyhis-Selâm)ın cenaze namazını kıldılar ve dört tekbir aldılar. Buyurmuştur. (Münavî,  C-1,

Sayfa 302)  

            27) Hâkim,  Hazreti  Enes  (Radiyal-

lahu anhü) den  sahih bir hadis rivayet etmiş olduğu gibi, Ahmed İbn-i Hanbel, Cabir  (Radiyallahu anhü) den rivayet etmiş olduğu sahih hadis de:

            Ölülerinizin üzerine, gece de olsa, gündüz de olsa dört tekbir ile namaz kılın. (Ramûz’ul-Ehadis, Hadis No: 3819)

Cenaze namazında İmam’ın abdesti bozulsa, diğer namazlarda olduğu gibi bir başkasını yerine çekip namazı kıldırtması caiz olur.

            Cenaze namazının her tekbiri bir rekat makamına kaim olduğundan tekbirlerde noksan olursa  namaz sahih olmaz. Binaenaleyh, İmam ilk tekbiri alırken  hazır bulunmayıp da sonradan gelen kimse derhal imama uyup  tekbiri alır, ve namaza uymuş olur. Ondan sonra imamla üç tekbir daha alırsa  dört tekbir tamam olduğundan  imamla beraber selâm verir. Mesbuk’un dört tekbiri tamam  olmadan  imam  selam verirse,  mes-

buk imamla selâm vermeyip imamın selamından sonra noksan kalan tekbirleri alarak dört tekbiri tamamlar ve ondan sonra selam verir. Mesbuk tekbirlerini alırken cenazenin musalladan kaldırılmadan evvel tamamlaması lazımdır. Cenaze kaldırılmadan evvel duaları ile tekbirleri alabilirse duaları da okur. Duaları ile yetiştiremiyecek olursa, duaları okumayı terk edip sade tekbirleri alır, selâm verir, namazı tamam olur.

Bu mes’ele de müctehid fakihler  ihtilaf etmişlerse de bizim bu nakil ve beyan ettiğimiz İmam-ı Ebû Yusuf (Rahmet-Ullâhi aleyh) hazretlerinin kavli olup insanlar için anlaşılması ve yapılması kolay olduğundan fetva bu kavil iledir.

            Mesbuk olan kimse imama uyduğunda  imamın kaçıncı tekbir de olduğunu bilmediğinden ne okuyacağını da bilemez. Böyle olan kimse yine tertib üzere Evvelâ Subhaneke allahümme… Sonra salât, sonra da  cenaze duasını okuyup son tekbiri aldıktan sonra selâm verir. 

Cenaze namazı için teyemmüm etmek caiz olur. (Dürret’ül-Fahire Sayfa 173-205 arasından alınan yazı sona erdi.)