Cenazeye Kıyam

Cenaze insanların omuzlarında götürülürken cenazeyi görenlerin ölüye tazim için değil de, ölümün büyük bir hadise  ve korku verici  bir hal ve yardım edilmesi zaruri olan bir iş olduğu için yardım etmek niyeti ile ayağa kalkmak lazımdır.

36) Buhari Hazretlerinin Amir bin Rebia’dan rivayet etmiş olduğu bir hadis de:

            Resûl-ü Ekrem (Sallallahu aleyhi vesellem) buyurmuştur ki:

            Sizin biriniz cenaze gördüğünde, eğer onunla beraber gidecek değilse, cenaze uzaklaşıncaya kadar veya onu görmeyinceye kadar veyahut yere konuluncaya kadar ayakta dursun. (Buhari Cild-2, Sayfa 86)

37) Cafer bin Abdullah (Radiyallahu anhü) den rivayet edilen bir hadis de :

            Muhakkak ölüm, dehşet verici bir korkudur. Cenazeyi gördüğünüzde (ayağa) kalkınız. (Ahmed  bin  Hanbel,  Müslim

ve Ebû Davud da rivayet etmişlerdir).    

            Yanından cenaze geçen veyahut uzaktan da olsa cenazeyi gören kimsenin :

            Subhanellezî  lâ yemûtü lâ ilâhe illâ hüvel hayyul-gayyûm.

            Diyerek ölü için hayır ile dua etmesi müstehapdır.

            Bazı fukaha; cenazeyi görenin:

            Hâzâ mâ veadenallâhü verasûlühû

 ve sadegallâhuve Rasûlühû  Allâhümme

zidnâ iymânen ve teslîymâ.

            Duasını okumasını tavsiye buyurmuşlardır. İkisini cem edip okumakta bir mahzur olmadığı gibi daha da iyi olur. (Tahtavî Sayfa 333)

            Cenaze ile kabristana varıldığında Tabut omuzlardan aşağı indirilmeden, cenaze kabristana araba gelmişse arabadan alınıp yere konulmadan oturmak tahrimen mekruhtur.

            38) Buhari, Ebû Said-i Hudrî (Radiyallahu anhü) den rivayet etmiş olduğu bir hadis de Resûl-ü Ekrem (Sallallahu aleyhi vesellem) buyurmuştur ki:

Cenazeyi gördüğünüzde kıyam edin, kim cenaze ile beraber giderse, cenaze yere konulmadan  oturmasın.

            Ölü kabre indirilip lahdine konuluncaya kadar ayakta beklemekle yardıma hazır vaziyette bulunmak, ölü kabrine indirilip lahdine konulduktan sonra çalışmayan ve zaruri olmayan kimseler oturmalıdırlar. (H. K. Sayfa 595, 596;  Merak’ul Felah ve Tahtavî Sayfa 333.)

39) Bir takım muhaddislerin Ebû Hureyre, Hazreti Ali ve İbn-i Mes’ud (Radiyallahu anhü) den rivayet etmiş oldukları şahidli bir hadisde Resûl-ü Ekrem (Sallallahu aleyhi vesellem) buyurmuştur ki:    

Ölünüzü Salih kimselerin arasına  defnedin. Zira sağ adamlar kötü komşudan zarar gördükleri gibi, Muhakkak ölü de kötü komşudan eziyet duyar.

Yani ölünüzü Salih kimselerin mezarlarının bulunduğu mezaristana defnedin. Binaenaleyh, ölüyü Salih kimselerin mezarlarının yanına veya Salihlerin mezarlarının bulunduğu kabristana defnetmek evlâ olup müptedî veya fasık veya zalim  kimselerin mezarlarının yanına defn etmek mekruhtur. Bir Müslüman ölüsünü gayri Müslimler mezarlığına defnetmek haramdır. Bunun aksi olan  gayri Müslim ölüsünü İslâm mezarlığına defnetmek de yine haramdır. (Lev. Cild-1, Sayfa 155,156; Cevhere Sayfa 133.)

(Yukardaki yazı Durul Fâhire Sayfa 208-221 arasından alınmıştır. Aynı konular Mukadder yolculuk sayfa 114-179 da da vardır.)