Açiğa Para Verme Ve Avans Caiz midir?

Vaktiyle babamın verdiği fetvalara itiraz eden bir hoca babamla tarla avansı ve açığa para alma hakkında başka bir köyde bir ev tayin edip o evde uzun boylu tartışıyorlar. Babam, Peygamberimiz (sav)'in at alıp satmasını, İmam-ı Azam'ın ve diğer İmam-ı Yusuf, İmam-ı Muhammed'in kavillerini ve sözlerini kitaplarını delilleri ile söylüyor. Hoca hiç bir delile dayanmadan hepsine itiraz ediyor. Daha sonra Bilâl Hoca şu şu sözleri söylüyor. Bu sözleri söyleyen Kızılbaştan kötü değil mi? diye Gaziantep Müftüsüne mektup yazıyor. Mektubu babama kadar getirdiler. Babam hocaya aşağıda ki mektubu yazdı. Bu suretle Bilâl Babam aynı görüşte olan diğer hocalara da cevap veriyor. Mektup aynen şöyledir:

Açığa caiz değildir, haramdır. Avans caiz değildir, haram di­yen hocalara:


(El cildis sani minel mevkufat Haza kitabül fetva)

Bu Mevkufat kitabının ikinci cildidir. Bu fetva kitabıdır. Di­nimizin temelidir. İnanmayanlar Yahudidir.

(Kitabul Büy'u)Burası alış veriş yani alım satım'ı söyler. Âyet-i Kerime:

(Ehallallahül bey'a ve harrama riba)

Allahu Teâlâ alış verişi helal eyledi, faizi haram eyledi diye buyurdu. Yahudiler alış verişde faizdir deyince bu âyet geldi. Resulallah (sav):

(Ya Maşet tüccar innel bey'a yahderahullahi vel halef ve şub' uhu bis sadakati)

"Ey tüccarlar alış verişe devam ediniz. Oyun ve yeminleri size söylemeye mecbur gibi görünür, sakınınız sadakaya devam ediniz. Alım satım helâldir diye buyurmuştur."

(Kitabül Mürabihatü vet tevliyeti)ikinci cilt sayfa 28 de alış veriş üç türlüdür.

Biri: Mürabaha, kâr ile satmaktır.

İkincisi: :Vet tevliye: aldığı bahaya satmaktır.

Üçüncüsü: Noksanına satmaktır. Üçü de caizdir, helâldir.

Açığa para vermeyi ve almayı inkâr eden hoca, sen buna inanmadığın için yahudiden daha kötüsün. Bak şimdi Musannif Rahmetullahi aleyhi İmam-ı Âzam ve İmam-ı Yusuf ve İmam-ı Mu­hammed sözleri sayfa 29'da (Ve men iştera şey'en biaşreti febahu bi hamseti aşer semme şirahu sâniyen bi aşereti yurabihu ala hamsetin)

"Bir kimse ki bir şeyi on dirheme alsa, onbeşe satarım dese, onbeşe satsa tekrar onbeşe sattığını geriye on dirheme alsa, yine geri satacak olsa bana onbeş dirheme mal oldu desin, amma daha ziyadeye satmasın, ona aldığını onbeşe satsın, daha ziyadeye sat­masın.

(Ve inşirahu saniyen bi hamseti aşer lâ yurabihu)

"Ona alıp onbeşe sattığını tekrar onbeşe aldıysa yine onbeşe satsın. Bu İmam-ı Âzam Ebû Hanife Rahmetullahin sözüdür. Bak dikkat ediniz. On liralık malı onbeş liraya sattırıyor geri onbeş li­raya satılanı on liraya aldırıyor. Senin açık dediğin de bundan ileri gitmiyor. Biri bir buçuğa satmak geri bir buçukluğu bire almak yirmi liralık malı otuza satmak ve otuz liralık malı 20'ye almak caiz ve helal olduğu meydana çıktı.